Орал қаласында ЖСДП үгіт-насихат жұмыстары аясында Қазақстан Республикасы Құрылтайы депутаттығына кандидат Анаргүл Абенова мүгедектігі бар балаларды, оның ішінде аутизм спектрі бұзылыстары (АСБ) және балалардың церебралды сал ауруы (БЦСА) диагноздары бар балаларды тәрбиелеп отырған ата-аналармен кездесу өткізді.
Кездесу барысында Анаргүл Абенова ЖСДП-ның «Прогреске жолындағы 20 белес» атты сайлауалды бағдарламасының негізгі бағыттарын таныстырып, денсаулық сақтау жүйесін реформалау, азаматтарды әлеуметтік қорғауды күшейту, зейнет жасын төмендету және мүгедектігі бар балаларды тәрбиелеп отырған отбасыларды қолдау мәселелеріне ерекше тоқталды. Кездесуге қатысушылар медициналық көмек пен оңалтудың қолжетімділігі, қажетті емдеу және күтім құралдарымен қамтамасыз ету, әлеуметтік қолдау, инклюзия мәселелері және ерекше қажеттіліктері бар балаларға қоғамның көзқарасы секілді ата-аналар күнделікті кездесетін өзекті мәселелерді талқылады.
«Мүгедектігі бар балаларды тәрбиелеп отырған отбасыларға мемлекеттік қолдау формалды емес, уақтылы, қолжетімді әрі кепілді болуы тиіс. Әрбір мемлекеттік бағдарламаның артында тұрақты көмекке мұқтаж отбасы мен балалар тұр», — деп атап өтті Анаргүл Абенова.
Ата-аналар өздерінің жеке тәжірибелерімен бөлісіп, күнделікті өмірде кездесетін ең өзекті мәселелерді ортаға салды. 11 жастағы ерекше қажеттіліктері бар баланың әкесі әрі «Аба балама» түзету-дамыту орталығының өкілі Мейрамбек Жексенов түзету-дамыту орталықтарының балаларды қоғамға бейімдеудегі маңызды рөліне тоқталды. Оның айтуынша, даму ерекшеліктері бар балалармен жұмыс барысында негізгі міндет тек емдеу емес, сонымен қатар баланың әлеуметтік ортаға бейімделуіне, қажетті дағдыларды меңгеруіне және мүмкіндігінше дербес болуына жағдай жасау болуы керек. Осыған байланысты ЖСДП және мүгедектігі бар балаларды, оның ішінде АСБ және БЦСА диагноздары бар балаларды тәрбиелеп отырған ата-аналар бірлесіп, қоғамдық көліктерде ақпараттық акция өткізді. Акция аясында жолаушыларды аутизмі бар балаларға түсіністікпен және адамгершілікпен қарауға шақыратын ақпараттық плакаттар орналастырылды. АСБ диагнозы қойылған 14 жастағы ұлды тәрбиелеп отырған көпбалалы ана Радина Жанадилова отбасының алдынан шығатын қиындықтары туралы айтты. Оның айтуынша, бала екі жасқа дейін қалыпты дамып, сөйлей бастаған. Кейін кезекті вакцинациядан соң асқыну болып, баланың жағдайы өзгерген. Отбасы қоғамдық көлікте және таксиде жүру, емханаларға бару, талдау тапсыру, кезекте күту кезінде қиындықтарға тап болады екен. Радина Жанадилованың айтуынша, ерекше алаңдайтын мәселелерінің бірі — диагноз қою рәсімі. Оның сөзінше, диагнозды анықтау үшін баланы психиатриялық диспансерде бір ай жатқызуға тура келген. Бұл бала үшін ауыр психологиялық жарақат болып отырғаны анық. АСБ диагнозы бар 4 жастағы қыздың анасы Марина Бигалиева 2026 жылдың наурыз айынан бері мүгедектікті рәсімдеуге қажетті процедуралардан өту үшін психиатриялық диспансердегі қабылдауға қанша жерден әрекет жасап кіре алмай жүргенін айтты. Оның айтуынша, диагнозды растау үшін баланы ұзақ уақытқа ауруханаға жатқызу қажеттілігі ананы қатты алаңдатып отырған көрінеді.
«Қызым ешкіммен сөйлеспейді, жөргек киеді. Дәретке өздігінен баруға қауқарсыз. Кез келген тағамды жей бермейді. Тек өзі ұнатқан кейбір тағам түрлеріне ғана тәбеті соғады. Баламды үнемі бақылау мен сүйемелдеу қажет. Осындай бала болса да, оны ата-анасынсыз ауруханаға жатқызады. Бұл өте күрделі. Сырқаты бар баланы туған ата-анасынан бөліп әкету өте ауыр», — деді.
Ал Марина Бигалиева есімді ана мұндай балалар міндетті түрде не әкесінің, не анасының қамқорлығында болуы керек екенін айтты.
«Біздің балаларымызды кез келген медициналық тексеруден өткізген кезде ата-анасынан бөліп әкетуге болмайды. Балалар қатты күйзеліске ұшырайды. Қажетті тексерулер мен бақылаудан ата-анасынан ұзақ уақыт ажырамай өтуі үшін күндізгі стационар ұйымдастыру мүмкіндігін қарастыру аса маңызды болып отыр», — деді ол.
Ашық диалог барысында отбасыларға көрсетілетін мемлекеттік әлеуметтік және медициналық қолдау тетіктерін жетілдіруге қатысты ұсыныстар айтылып, қағазға түсірілді. Негізгі ұсыныстардың бірі — балаларға кешенді көмек көрсететін ірі оңалту орталығын құру. Мұнда медициналық оңалту, массаж, психологиялық және түзету көмегі көрсетіліп, бассейн және басқа да қажетті қызметтер қолжетімді болуы тиіс. Орталықтың қызметтерін аз қамтылған отбасылар үшін толықтай тегін ету, ал ақылы қызметтерді пайдалануға мүмкіндігі бар отбасылар үшін қолжетімді баға белгілеу ұсынылды. Мұндай орталық емдік-оңалту шипажайы қағидаты бойынша жұмыс істеп, балаларға қажетті кешенді көмекті бір жерден алуға мүмкіндік берер еді. Кездесу қорытындысы бойынша ЖСДП ата-аналар көтерген мәселелер мен ұсыныстарды жүйелеп, мүгедектігі бар балаларды тәрбиелеп отырған отбасылардың құқықтарын қорғау бағытындағы кешенді жұмысты жалғастыратынын айтты. ЖСДП адамға көрсетілетін қолдау қайырымдылықтың ерекше түрі емес, заңмен кепілдендірілген құқық болып табылатын әлеуметтік мемлекет құруды қолдайды. Іс-шараның негізгі мақсаты — отбасылардың нақты қажеттіліктерін тыңдау, олардың ұсыныстары мен бастамаларын жинақтап, оларды заңнамалық деңгейде одан әрі ілгерілету. Бұл азаматтардың құқықтарына және қажетті көмекке тең қолжетімділікке негізделген әділетті қолдау жүйесін қалыптастыруға бағытталған.
ЖСДП сайлауалды штабының баспасөз қызметі